خارج شعاعى نباشد و شعاع فايده‌اى نمىبخشد مادام كه چشم نباشد . خداى عزّ وجلّ فرموده « 1 » : « قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ * يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ » « 2 » يعنى آمده است به شما از جانب خدا نورى و كتابى واضح كه راهنمايى مىكند خداى عزّ وجلّ به وساطتِ آن كسانى را « 3 » كه تابع خوشنودى خدا شده‌اند به راه‌هاى سلامتى از عذاب و بيرون مىبرد ايشان را از تيرگىهاى نادانى به نور دانش به فرمان خودش . و مراد از نور و كتابْ عقل و شرع است ، پس دور باشند از رحمت خدا قومى كه عقل را معزول ساخته‌اند و از پيغمبران اعراض « 4 » نموده تابع هواهاى خود شده‌اند و خود گمراه شده و جمعى را گمراه كرده‌اند . و بعد از اين بدان كه عاقل‌ترين عاقلان پيغمبر ماست - صلّى اللَّه عليه وآله - و بهترين شرعها شرع اوست . و جز اين نيست كه خداى عزّ وجلّ او را فرستاده و كتابى به « 5 » آن نازل ساخته تا مردم بر عدالت و استقامت باشند . و آن حضرت فرمان خدا را ظاهر ساخت و راه خدا را به مردم نمود و راهنمايى كرد ايشان را به شناختن صانع عالَم و شناختن روز قيامت به بيان و برهانى كه مناسب عقلهاى ايشان بود . و آگاه ساخت ايشان را بر دليلها و حجّتهايى كه فهمهاى ايشان به آنها مىرسيد و اتيان نمود از براى هر طايفه چيزى را كه عقل و فهم ايشان صلاحيّت آن داشت « 6 » ؛ با بعضى به دليل عقلى سخن گفت و با بعضى به سخنانى كه مقبول طبع همه باشد متكلّم شد و با بعضى جدل نمود به طريقه‌اى كه بهترين طريقه‌هاست . و « 7 » از براى هركسى كه معجزه

--> ( 1 ) . فرموده / s a فرمود . ( 2 ) . مائده : 15 - 16 . ( 3 ) . m - را . ( 4 ) . اعراض / a s اعتراض . ( 5 ) . به / s با . ( 6 ) . داشت / a داشته . ( 7 ) . a - و .